Do 20 maja 2026 roku osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczej, czyli są przedsiębiorcami, mają obowiązek złożyć do ZUS roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne za 2025 rok. Takiemu obowiązkowi podlegają osoby, które w 2025 roku były opodatkowane podatkiem liniowym, opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych lub opodatkowane według skali podatkowej.

 

Czy przedsiębiorcę, który zawiesił lub zakończył działalność w 2025, również to obowiązuje?

 

Tak, na oficjalnej stronie ZUS możemy przeczytać, że ten obowiązek należy nawet do przedsiębiorcy, którego działalność była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym tylko jeden dzień. W przypadku przedsiębiorców, którzy przez cały 2025 rok mieli zawieszoną działalność gospodarczą, nie są oni w obowiązku składania rozliczenia do ZUS. Odstępstwem jest jednak sytuacja, gdy działalność została wznowiona w styczniu 2026 roku. Warto zaznaczyć, że przedsiębiorca, który swoją działalność rozpoczął dopiero w styczniu 2026 roku oraz rozlicza się na zasadach ogólnych także musi to zrobić.

 

Czym tak właściwie jest składka zdrowotna?

 

Jest to comiesięczna danina na rzecz państwa, umożliwia ona przedsiębiorcom, którzy ją płacą korzystanie z publicznej służby zdrowia. Obecnie składka na ubezpieczenie wynosi 9% podstawy wymiaru a w przypadku ryczałtu 4,5%. Przedsiębiorcy mają obowiązek ją rozliczać, aby ustalić wysokość składki należnej.

Kiedy wpłaty były za niskie – niedopłatę trzeba uregulować do 20 maja 2026 roku. Jeżeli wpłaty przedsiębiorcy były zbyt wysokie w ciągu roku musi złożyć wniosek o zwrot do 1 czerwca 2026 roku, aby odzyskać środki.

 
 

Różnice remanentowe a podstawa składki zdrowotnej

 

Dochód stanowiący podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne jest ustalany z uwzględnieniem różnic remanentowych (spisu z natury), obliczanych dla potrzeb podatku PIT.
 
– Remanent końcowy jest niższy od początkowego (strata remanentowa): Oznacza to obniżenie dochodu, a tym samym zmniejszenie podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Przedsiębiorca uwzględnia to pomniejszenie w rozliczeniu rocznym za rok 2025.
 
– Remanent końcowy jest wyższy od początkowego (zysk remanentowy): Powoduje to zwiększenie dochodu do opodatkowania, a w konsekwencji podwyższa podstawę wymiaru składki zdrowotnej.
 
Ważna uwaga historyczna: Zasada, według której dochód dla celów składki zdrowotnej nie był powiększany o dodatnią różnicę remanentową, miała zastosowanie wyłącznie do rozliczenia za rok 2022. W rozliczeniu za rok 2025 dodatni remanent zwiększa podstawę składki zdrowotnej, analogicznie jak w podatku dochodowym.
 
Różnice remanentowe nie dotyczą podmiotów płacących podatek w formie karty podatkowej, właścicieli jednoosobowych spółek z o.o. oraz wspólników spółek komandytowych.
 
 

Praktyczne przykłady rozliczeń za 2025 rok

 

Poniższe przykłady obrazują, jak na wysokość składki wpływa zasada składki minimalnej oraz okresy zawieszenia działalności.

Warto wiedzieć (rok 2025): Minimalne wynagrodzenie w lipcu 2025 r. wynosiło 4300 zł. W związku z tym minimalna miesięczna składka zdrowotna dla skali i podatku liniowego wynosiła 387 zł (4300zł x 9%). Minimalna roczna składka za 12 miesięcy prowadzenia działalności to 4644 zł.

Przykład 1: Podatek liniowy i dochód poniżej minimum

Pan Krzysztof korzysta z opodatkowania podatkiem liniowym (stawka składki 4,9%). Prowadził działalność przez cały rok 2025 (12 miesięcy), a jego ostateczny dochód roczny wyniósł 50 000 zł.

Wyliczenie składki od realnego dochodu:

50 000 x 4,9% = 2450 zł

Wyliczenie minimalnej składki rocznej (12 miesięcy × 387 zł):

12 x 387zł = 4644 zł

Wynik: Ponieważ wyliczone z dochodu 2450 zł to mniej niż minimalna składka roczna (4644 zł), Pan Krzysztof ma obowiązek opłacić roczną składkę zdrowotną w wysokości 4644 zł. W ciągu roku płacił składki minimalne, więc w rozliczeniu rocznym nie powstaną z tego tytułu żadne dopłaty.

Przykład 2: Skala podatkowa i zawieszenie działalności

Minimalną wysokość rocznej podstawy składki zdrowotnej ustala się wyłącznie w oparciu o miesiące aktywnego prowadzenia działalności. W rocznym rozliczeniu nie uwzględnia się przychodów i kosztów z okresu zawieszenia.

Pani Joanna jako formę opodatkowania wybrała skalę podatkową (stawka składki 9%). W 2025 roku prowadził aktywnie działalność przez 8 miesięcy (marzec–październik), a przez pozostałe 4 miesiące firma była zawieszona. W okresie aktywności osiągnął dochód w wysokości 22 000 zł.

Wyliczenie minimalnej podstawy dla 8 miesięcy aktywności:

4300zł  x8 miesięcy = 34 400 zł

Porównanie: Realny dochód Pani Joanny (22 000 zł) jest niższy niż minimalna podstawa (34 400 zł).

Wyliczenie należnej rocznej składki od podstawy minimalnej:

34 400 zł x 9% = 3096 zł

Wynik: Roczna składka zdrowotna Pani Joanny wynosi 3096 zł. Ponieważ w ciągu roku przedsiębiorca miał obowiązek co miesiąc uiszczać składkę nie niższą niż minimalna (387 zł), po 8 miesiącach wpłacił dokładnie 3096 zł. W rozliczeniu rocznym stan dopłat lub zwrotów wyniesie zatem 0 zł.

 

 
 

Twoja księgowa nie wysyła Ci tego typu informacji? Może pora na zmianę?

Napisz do nas